WSTĘP

O METODZIE

INNOWACJA

STRUKTURA ZAJĘĆ

GALERIA

BANK POMYSŁÓW

 

 

Poranny krąg

Poranny krąg - ciekawy pomysł na początek dnia.
Propozycję scenariusza zajęć, dotyczącą porannego kręgu realizowanego jesienią, wzbogacono o elementy wychowania słuchowego. Więcej informacji na temat porannego kręgu znajdziecie w publikacji Jacka Kielina „Rozwój daje radość – terapia dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim”, GWP, Gdańsk 2000 r.

 

PORANNY KRĄG,
CZYLI STYMULACJA POLISENSORYCZNA WEDŁUG PÓR ROKU
Jacek Kielin „Rozwój daje radość – terapia dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim”.

Postawą tworzenia "PORANNEGO KRĘGU" jest świat przyrody, który jest źródłem żywiołów, barw, zapachów, smaków, wrażeń dotykowych i termicznych. Codziennie obcujemy ze światem oferującym nam bogactwo różnorodnych polisensorycznych bodźców oddziałujących na stan naszej psychiki.

WZROK. Duże znaczenie w odbiorze wzrokowym mają barwy. Nie potrafimy sobie wyobrazić świata bez kolorów, byłby szary i monotonny. Kolory należą do naszego życia, świadczą o obecności życia, budzą uczucia, ożywiają, pobudzają umysł lub zasmucają, cieszą lub uspakajają.

Do każdej pory roku przypisany został inny kolor. LATO - kolor czerwony, silnie pobudzający. Jest „przyspieszeniem” dla osób powolnych. JESIEŃ - kolor żółty, kojarzony z radością życia, rozpoczynającym się dniem. Barwa żółta wzmacnia wolę, przekazuje ciepło serca, wesołość. Przy stanach lękowych może działać łagodząco. ZIMA - kolor biały, który promieniuje, uspokaja i rozjaśnia. Do zimy również przypisany jest błękit. Błękit jest kolorem ciszy, spokoju i zimowego chłodu. WIOSNA - kolor zielony, kojarzący się z  siłą tworzenia, pragnieniem odnowy. Zieleń łagodzi, przynosi zadowolenie, daje pokój, uspokaja i odpręża.

Ważnym momentem „porannego kręgu” jest CIEMNOŚĆ, która silnie działa na emocje. Dzięki ciemności wyraźniej dostrzegamy każdy element, który nią nie jest. Dlatego w ciemności tak wielkiego znaczenia nabiera zapalona świeca pojawiająca się w zasięgu wzroku. Ciepłe światło świecy daje poczucie bezpieczeństwa.
W wychowaniu słuchowym ważna jest również CISZA. Cisza wytworzona na potrzeby prowadzonych ćwiczeń, dzięki której dzieci łatwiej dostrzegają i różnicują dźwięki.
Gra światłem i ciemnością oraz ciszą i dźwiękiem ułatwia koncentrację uwagi dzieci na podawanych bodźcach wzrokowych i słuchowych [M. Szewczyk].

WĘCH. Zapachy, podobnie jak kolory, oddziałują na nasza psychikę. Każdy w swoisty sposób. Do każdej pory roku przyporządkowujemy inny zapach, którym napełniamy pomieszczenie przez wlanie kilku kropel olejku zapachowego do lampki zapachowej oraz dodatkowo kilku kropel olejku używanego do masażu.

Do każdej pory roku przypisany został inny zapach. LATO - zapach różany, działa on kojąco, uśmierza złość, gniew, pomaga rozładować stres. JESIEŃ - zapach lawendy, która łagodzi napięcia, uspokaja, wzmacnia. ZIMA - zapach mięty, który uspokaja, wzmacniaj i rozluźnia. Mięta oczyszcza drogi oddechowe. WIOSNA - zapach cytrynowy, który pobudza apetyt i ożywia.

DOTYK. Bardzo istotnymi elementami „porannego kręgu” są bodźce dotykowe. Szczególną uwagę poświęcamy dłoniom, ponieważ podstawową propozycją stymulacji dotykowej jest masaż dłoni wykonywany na powitanie. Towarzyszy mu piosenka, a olejek użyty do masażu ma charakterystyczny dla danej pory roku zapach. Dzieci zaczynają „przeżywać” swoje ręce przez masowanie ich, głaskanie czy uciskanie, czują, jak napływa do nich krew, a dzięki olejkowi skóra staje się gładka i jedwabista. Właśnie podczas masażu dłoni możemy spotkać się z dziećmi  w sposób najbardziej osobisty, przekazać im ciepło i poczucie bezpieczeństwa. Ta codziennie powtarzająca się czynność staje się rytuałem i rodzi zaufanie.

DŹWIĘK. Każdej porze roku przyporządkowany jest instrument będący źródłem bodźców dźwiękowo-wibracyjnych. LATO - używamy gongu i grzechotki z piaskiem. JESIEŃ - gramy wiatrem na dzwonkach rurowych. ZIMA - posługujemy się dzwonkami i trianglem (trójkątem). WIOSNA - używamy bębna.

Instrumenty wywołują silne wibracje, mogą one być odczuwane przez uczniów przy pomocy dotyku, który wspomaga słuch w odbiorze fal akustycznych. Najpierw gra się na instrumentach blisko ciała uczniów, tak by mogli czuć wibracje; a potem źródło dźwięku oddala się w celu wytworzenia odruchu orientacyjnego, uczenia dziecka rozpoznawania kierunku, z którego dochodzi dźwięk.

SMAK. Kolejną grupą bodźców są wrażenia smakowe. I te zmieniają się cyklicznie z porami roku. Celem dostarczenia tych bodźców jest zwiększenie wrażliwości warg i języka, by pomóc w przezywaniu przyjemności smakowania potraw. Ważny jest nie tylko smak, ale i zapach pokarmu. LATO - podajemy dzieciom słodką konfiturę. JESIEŃ - miód i krem orzechowy. ZIMA - miętowe pastylki. WIOSNA - cytryna posypana cukrem.

ŻYWIOŁY. Każdą porę roku charakteryzuje inny żywioł, który jest elementem „porannego kręgu”. Żywioły, czyli ogień, powietrze, woda i ziemia, są bodźcami o tyle cennymi, że maja charakter polisensoryczny. Ogień to bodziec wzrokowy, ale daje też ciepło. Wiatr czujemy na skórze, jego działanie możemy też zobaczyć i usłyszeć. Możemy słuchać plusku wody, oglądać ją, poczuć jej krople i doświadczyć zimna lodu. Ziemia nie tylko stanowi bodziec wzrokowy, ale ma także swój zapach. Ogień to żywioł lata. Powietrze przyporządkowujemy jesieni. Woda jest elementem zimy. Ziemia jest żywiołem wiosny. 

 

POWRÓT

Przykładowe scenariusze:   Jesień       Zima       Wiosna       Lato